Het ministerie van OCW is verantwoordelijk voor het kinderopvangbeleid. Dit beleid is vastgelegd in de Wet kinderopvang. Volgens deze wet is kinderopvang een gezamenlijke verantwoordelijkheid van ouders, overheid en werkgevers. Met ingang van het schooljaar 2007-2008 zijn scholen verplicht om de aansluiting met de buitenschoolse opvang te organiseren als ouders daar om vragen.

Ongeveer 24% van de kinderen in de leeftijd 0-4 jaar maakt gebruik van formele kinderopvang. Ongeveer 8% van de kinderen in de (basis)schoolgaande leeftijd maakt gebruik van buitenschoolse opvang. Er zijn in Nederland ongeveer 1.800 kinderopvangorganisaties met in totaal circa 5.000 opvanglocaties.

Iedereen die werk, of een studie of traject volgt om aan het werk te gaan en dat combineert met de zorg voor kinderen, kan aanspraak maken op een kinderopvangtoeslag.